U bent hier: Home / Feesten en tradities / Carnaval

Carnaval volgens Nederlandstaligen

Kom het carnaval in Vlaanderen, Nederland en Nederlandse Antillen ontdekken. Wat is het carnaval? Waar? Wanneer? Wat? Hieronder vindt u het antwoord op uw vragen.


Inleiding

Wat is carnaval ?

Het carnaval heeft een onduidelijke oorsprong. De oudste informatiebron dateert van het einde van de tiende eeuw in Italië. Het is een volksfeest van religieuze oorsprong. Carnaval betekent in het Latijn: “vlees wegnemen”. Het gaat vooraf aan een restrictieve periode, de vastentijd. De vastentijd duurt 40 dagen, een periode waarin katholieken niet kunnen eten wat ze willen. In tegenstelling tot de vastentijd is carnaval een tijd van feest en vreugde, waarin iedereen doet wat hij wil. Mensen vermommen zichzelf, zingen op straat, hebben plezier, eten veel.

Aanvankelijk vermomden niet alle mensen zich voor carnaval. Het is pas later dat mensen zich vermomden en er waren veel minder verschillende vermommingen dan nu. In die tijd vermomden ze zich als personages van de Commedia dell'arte zoals Poesjenel, Harlekijn of Pierrot, of als personages uit verhalen en legendes zoals Roodkapje of een fee. Maar vandaag de dag is er een brede waaier van diverse vermommingen beschikbaar... en de piraat loopt naast Spiderman in de straten.

Vlaanderen

Carnaval in Aalst

Het Aalsters carnaval (in het dialect “Oilsjt Carnaval”) is het meest bekende carnaval uit Vlaanderen. Aalst ligt in de provincie Oost-Vlaanderen. Het carnaval van Aalst duurt 3 dagen.

De oorsprong

De eerste sporen die van het Aalsters carnaval dateren van de 15de eeuw. Tijdens Vastenavond kwamen mensen op de grote markt samen om een steekspel te houden. Dit spel had als bedoeling om de overgang tussen Vastenavond en de vasten te laten zien. Het huidige carnaval met de optochten en met een groot burgersfeest bestaat sinds 1923.

Leuk feit: sinds 2010 staat het Aalst carnaval op de lijst van immaterieel cultureel evenement van UNESCO.

De festiviteiten

Na de Tweede Wereldoorlog, ter gelegenheid van de 25ste officiële stoet, besliste het festivalcomité in 1953 om de eerste prins van het carnaval te benoemen die zou regeren tijdens de drie dagen van het carnaval. Mensen stemmen voor hem 2 weken voor het carnaval. Ook zijn mensen begonnen om hun eigen kostuums, maskers en optochten te maken.

Maar hoe wordt de prins verkozen ? Tegenwoordig hebben ze een schriftelijk examen waarin ze hun kennis van Aalst moeten tonen. Daarna moeten de kandidaten een spektakel voorbereiden met liedjes en sketches. De jury en het publiek stemmen en de kandidaat met de meeste punten is de prins. Hij krijgt "de sleutel" van de stad tijdens de bekendmaking van het einde van het carnaval.
Mensen schrijven en zingen hun eigen muziek tijdens deze festiviteiten.

Op de eerste dag vinden alle optochten plaats, beginnend met de Iwein en Lauretta optocht, twee bekende figuren uit de middeleeuwen.

Op de tweede dag zijn er meer optochten en zijn er de Aalsterse Gilles. Naargelang de traditie komen ze samen op de Grote Markt en doen ze een bezemdans om mooi weer te hebben en om de winter weg te jagen.

Daarna is er de Ajuinworp. De prinsen gooien ajuintjes naar het publiek. Als je de nummer 1 vindt krijg je het gouden ajuintje, een mooi juweeltje.
De laatste dag is het de traditionele dag van de “voil Jeanetten”. Mannen vermommen zich als vrouwen met pruiken, verscheurde kousen, kinderwagens… en ze gaan naar het centrum van de stad. En het carnaval eindigt met de popverbranding. Zoals de naam al zegt verbranden mensen een grote pop die het carnaval voorstelt.

Het carnaval van Aalst zou niet het carnaval van Aalst zijn zonder zijn onvermijdelijke praalwagens met karikaturen van de huidige politieke persoonlijkheden. Het is een manier voor mensen om hun politieke mening met een humoristische tint te uiten. Hier is een fragment van een video met een karikatuur van president Trump die wordt geassocieerd met olifanten.

https://www.youtube.com/watch?v=H-l0iNjPr9M

Nederlandse Antillen

De oorsprong

Het was in de 19de eeuw dat de bevolking van Curaçao in de carnavalstraditie betrokken raakte. Ze begonnen toen met het organiseren van optochten en gemaskerde bals. In het begin was het carnaval van Curaçao nog niet erg bekend. Pas in 1969, het jaar van de emancipatie van de Afro-Curaçaoënaar, werd het populair.

Vieringen

Tegenwoordig is dit carnaval een zeer groot en lang feest in de Caraïben. Het begint in januari en eindigt eind februari of begin maart.

In Curaçao is er een officiële openingsdag van het carnaval. Er zijn verschillende carnavalsgroepen die zich verzamelen en ze dansen en volgen muzikale groepen op straat. Deze groepen dragen T-shirts met de naam van hun groep zodat ze herkenbaar zijn.

Er zijn veel optochten maar de belangrijkste zijn in februari of maart. Het carnaval van Curaçao is een eindeloze stoet van gekostumeerde mensen, versierde auto’s, etc. maar er is ook een carnavalskoningin en ze heeft zelfs haar gevolg: Prins en Pancho. Ze zitten altijd in duo omdat de een niet zonder de ander bestaat. Ze hebben een belangrijke rol omdat ze allebei de dragers van de sleutels van de stad zijn en bovendien zijn ze degenen die het carnaval openen.

Soorten carnavalsevenementen

Het Curaçaose Carnaval omvat elk jaar een programma met verschillende festiviteiten. Het varieert elk jaar en in 2018 was het programma als volgt: Het Tumba festival. In februari was er een reeks festiviteiten. De Kindercarnaval Parade, de Tienercarnaval Parade, de Banda Abou Carnaval Parade, de Grote Carnaval Parade, ook wel "Gran Marcha" genoemd, de Kinder Afscheidsparade en de Grote Afscheidsparade ook wel "Marcha di Despedida" genoemd.

Nederland

In Nederland zijn er twee grote types carnaval, het Rijnlands carnaval en het Bourgondisch carnaval. Ze duren drie dagen, net zoals in Vlaanderen.

Rijnlands carnaval

Het Rijnlands carnaval is het carnaval uit de provincies Limburg en het oosten van Noord-Brabant, in de steden Echt en Maastricht, dus in het zuiden van Nederland.

Het Rijnlands carnaval haalt zijn naam uit een deelstaat van Duitsland: Noordrijn-Westfalen. Tijdens de19de eeuw was het carnaval voor het volk een leuke manier om tegen de imperialistische en protestantse Pruisen te protesteren. Het vindt zijn oorsprong in Venetië.

Festiviteiten/ kostuums/ optochten

Een week voor het carnaval vinden de Oude Wijvenavonden plaats. Tijdens deze avond, worden de kroegen en de straten bezet door verklede vrouwen. Mannen zijn niet welkom. Mensen dansen en drinken ook veel. Fanfares en lokale muziek dragen bij de sfeer van het carnaval.

Voor de kleding kopen mensen meestal een kostuum of ze maken het zelf. Vaak zijn kostuums heel extravagant.
Een emblematische figuur van het Rijnlands carnaval is prins carnaval. Elk jaar doen mensen een prinsproclamatie om hun prins te vieren. Elke gemeente of dorp heeft meerdere prinsen omdat ze meerdere verenigingen hebben en elke vereniging heeft zijn eigen prins inclusief gevolg.
Er zijn officiële kleuren die overal terugkomen: rood, geel, groen.

Bourgondisch carnaval

Het Bourgondisch carnaval is het meest traditionele carnaval. Het vindt plaats in Noord-Brabant en in het Gelderland in de steden Vassen en Tilburg bijvoorbeeld.

De oorsprong

Vroeger was het Bourgondisch carnaval een gekostumeerd eetfestijn waarin mensen elkaar kunnen belachelijk maken. Iedereen voor even gelijk was. Nu vermommen ze zichzelf als boeren of andere eenvoudige vermommingen als een "herdenking" van de grote armoede die ooit bestond.

Festiviteiten/kostuum/optochten

Wat speciaal is aan dit carnaval, is dat het zijn eigen motto per stad of dorp heeft. De meeste steden hebben elk jaar een nieuw motto. Het is een uitspraak in het lokale dialect en is ook gebruikt als een soort thema. Als u zich in het thema, kunt u een prijs winnen. Ze hebben ook hun prins die de sleutel van de burgemeester krijgt overhandigd. Elk dorp of elke stad heeft zijn eigen prins.

Als het een traditioneel feest is, is de kleding ook traditioneel. Mensen dragen oude kledingstukken, zoals blauwe kielen (oude werkjas), zakdoeken en andere accessoires. Tijdens deze periode viert elke stad het bourgondisch carnaval. Bijvoorbeeld in Roosendaal, Breda, Tilburg, Zwolle, enz...

Conclusie

Jullie kunnen zien dat ondanks de zeer feestelijke kant van deze verschillende carnavals, ze niet identiek zijn en natuurlijk hun respectievelijke verschillen hebben. Hier zijn in conclusie de gemeenschappelijke punten evenals de verschillen van deze drie carnavals.

Zo duurt Aalst carnaval 3 dagen en zijn er nevenactiviteiten en kinderactiviteiten, terwijl het carnaval van Curaçao bijna een maand duurt en de twee carnavals (Rijnlands en Bourgondisch) in Nederland duren ook 3 dagen.

Het Curaçaose Carnaval en het Rijnlandse carnaval bestaan uit veel kleurrijkere en folkloristische kostuums, een beetje zoals in Venetië, terwijl de kostuums in Aalst en voor het Bourgondische carnaval 'soberder' zijn en misschien een meer historische, meer persoonlijke kant hebben.

Het Aalsters Carnaval staat bekend als het grootste carnaval in België met zijn praalwagens, reuzen en folkloristische groepen. Het Curaçaose Carnaval staat bekend om zijn kleurrijke kostuums en in Nederland zijn er twee carnavals die zeer beroemd zijn en het bekendst zijn met hun optochten en al hun kleuren.

In Aalst en Curaçao vindt het carnaval plaats in de stad zelf, terwijl de twee carnavals in Nederland elk in verschillende steden en dorpen plaatsvinden.

Ook de prins van het carnaval is een vergelijkingspunt, want bijvoorbeeld in het carnaval van Aalst en Bourgondisch ontvangt de gekozen prins de sleutels van de stad of het dorp, terwijl dat in het carnaval van Rijnlands niet het geval is. Op Curaçao is niet een prins gekozen, maar een koningin. Er is nog steeds een prins die altijd wordt begeleid door Pancho en naast het bewaren van de sleutels, openen ze het carnaval.

Terwijl sommigen paraderen door de stad, de straten,... anderen genieten van de show en animatie. Sommigen raken zelfs verstrikt in het spel en dragen vermommingen en make-up om op te gaan in het feestelijke straatdecor.

In deze drie landen is het carnaval een festiviteit dat enkele dagen duurt en dat jong en oud mengt in vreugde, goede humor en vooral in een kleurrijk universum.

Bronnen

bronnen